El Hijyen Politikası
___________________________
KURUMSAL AMAÇLARIMIZ VE HEDEFLERİMİZ
El Hijyeni: Herhangi bir el temizliği eylemi için kullanılan genel bir tanımdır.
El hijyeni; El yıkamayı, antiseptik el yıkamayı, alkollü el antiseptiği ile el ovalamayı, cerrahi el antisepsisini, antisepsi/dekontaminasyon/bakterilerden arındırmayı, El bakımını, El temizlemeyi, El dezenfeksiyonu, Hijyenik el antisepsisini, Hijyenik el yıkamayı kapsar.
El Hijyeni Ürünleri
Alkol bazlı el ovma ürünleri: Ellere uygulanmak için tasarlanmış ve mikroorganizmaların çoğalmasını
engelleyen alkol içerikli karışımlar (sıvı, jel veya köpük). Bu ürünler katkı maddeleri, diğer aktif içerikler ve nemlendiricilerle birlikte bir ya da daha fazla türde alkol tipi içerebilir
Düz Sabun: Antimikrobiyal ajan içermeyen veya çok düşük konsantrasyonda antimikrobiyal ajanın,
yalnızca koruyucu etkisinden faydalanmak üzere eklendiği deterjanlardır.
Antimikrobiyal sabun: Antimikrobiyal ajan içeren deterjanlardır
El Hijyeni Uygulamaları
Antiseptik / Antimikrobiyal el yıkama: Elleri su ve sabunla veya antiseptik ajanlar içeren deterjanlarla yıkamak.
Antiseptik el ovma (el ovma): Su kullanmaya ihtiyaç duymadan ve durulama veya havlu ya da başka türlü kurulama gerektirmeyen antiseptik bir el ovma ürününü mikroorganizmaların üremesini engellemek veya azaltmak için uygulamak.
El Antisepsisi /Dekontaminasyon /Mikropları uzaklaştırma: Antiseptik bir el ovma ürününü uygulayarak veya antiseptik bir el yıkama ürününü kullanarak mikroorganizmaların üremesini engellemek veya azaltmak.
El Bakımı: Cilt irritasyonu riskini azaltmaya yönelik eylemler.
El Yıkama: Elleri sabun ya da antimikrobiyal sabun ve suyla yıkamak.
El Temizleme: Kir, organik maddeler veya mikroorganizmaların fiziksel veya mekanik olarak uzaklaştırılması amacıyla gerçekleştirilen el hijyeni uygulamaları.
El Dezenfeksiyonu: Dünyanın bazı bölgelerinde yaygın bir şekilde kullanılan bir terimdir ve antiseptik el yıkama, antiseptik el ovalama, el antisepsisi / dekontaminasyon / mikropları uzaklaştırma, antimikrobiyal sabun ve suyla el yıkama, hijyenik el antisepsisi veya hijyenik el ovma gibi kavramlara atıfta bulunur.
Hijyenik El Yıkama: Antiseptik bir el yıkama ürünüyle cilt florasını etkilemeden, geçici florayı azaltmak amacıyla ellerin yıkanması anlamında kullanılır. Geniş bir spektruma sahiptir, ancak hijyenik el ovmadan daha az etkili ve daha yavaş tesirlidir.
İlişkili Terimler
Gözle Görülebilir Biçimde Kirlenmiş Eller: Üzerinde kir veya vücut sıvılarının açıkça görülebilir durumda olduğu eller.
Etki /Etkili: Bir el hijyeni formülünün laboratuvarda veya canlılar üzerinde test edildiğinde, uygulanmasına bağlı olarak ortaya çıkan (olası) tesir.
Etkinlik /Etkin: Saha testleri gibi, el hijyeni formülünün enfeksiyonların çapraz bulaşması veya direnç oranları üzerine etkisinin izlendiği ve el hijyeni ürünlerinin test edildiği klinik koşullar.
EL HİJYENİNİN TIP MERKEZİ İÇİN ÖNEMİ
Usulüne uygun el yıkama hastane enfeksiyonlarının önlenmesinde en basit yöntemdir.
Yetersiz el hijyeni, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde halen yaygın olarak görülen hastane enfeksiyonlarına neden olan başlıca etmenler arasında yer almaktadır. Yüksek morbidite, mortalite ve tedavi maliyetine neden olan bu enfeksiyonlardan korunmaya yönelik tedbirlerin başında, yeterli el hijyeninin sağlanması gelir.
Sağlık hizmetiyle ilişkili enfeksiyonlar hasta güvenliğiyle ilgili önemli sorunlardan birisidir.
Sağlık hizmetiyle ilişkili enfeksiyonlar; hastanede uzamış yatışa, hastalarda uzun süre normal yaşamdan uzak kalmaya, mikroorganizmalarda antimikrobiyal direncinde artışa, artmış maliyete ve ölüme sebep olmaktadır. Bu tür enfeksiyonların önlenmesi tıp merkezimizin öncelikli amacıdır.
El hijyeni sağlık hizmetiyle ilişkili enfeksiyonların ve antimikrobiyallere dirençli patojenlerin yayılımının önlenmesinde en önemli ve en basit enfeksiyon kontrol önlemidir. Yapılan araştırmalarda el hijyeninin Sağlık hizmetiyle ilişkili enfeksiyonların oranlarını ve dirençli patojenlerin bulaşını azaltmadaki etkisi gösterilmiştir. El hijyenine uyumun %70’ten %25’e düştüğü dönemlerde hastane enfeksiyonlarının dört kat arttığı görülmüştür.
EL HİJYENİNİN TIP MERKEZİ İÇİN ÖNEMİ
Usulüne uygun el yıkama hastane enfeksiyonlarının önlenmesinde en basit yöntemdir.
Yetersiz el hijyeni, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde halen yaygın olarak görülen hastane enfeksiyonlarına neden olan başlıca etmenler arasında yer almaktadır. Yüksek morbidite, mortalite ve tedavi maliyetine neden olan bu enfeksiyonlardan korunmaya yönelik tedbirlerin başında, yeterli el hijyeninin sağlanması gelir.
Sağlık hizmetiyle ilişkili enfeksiyonlar hasta güvenliğiyle ilgili önemli sorunlardan birisidir.
Sağlık hizmetiyle ilişkili enfeksiyonlar; hastanede uzamış yatışa, hastalarda uzun süre normal yaşamdan uzak kalmaya, mikroorganizmalarda antimikrobiyal direncinde artışa, artmış maliyete ve ölüme sebep olmaktadır. Bu tür enfeksiyonların önlenmesi tıp merkezimizin öncelikli amacıdır.
El hijyeni sağlık hizmetiyle ilişkili enfeksiyonların ve antimikrobiyallere dirençli patojenlerin yayılımının önlenmesinde en önemli ve en basit enfeksiyon kontrol önlemidir. Yapılan araştırmalarda el hijyeninin Sağlık hizmetiyle ilişkili enfeksiyonların oranlarını ve dirençli patojenlerin bulaşını azaltmadaki etkisi gösterilmiştir. El hijyenine uyumun %70’ten %25’e düştüğü dönemlerde hastane enfeksiyonlarının dört kat arttığı görülmüştür.
EL HİJYENİYE İLGİLİ GENEL TIP MERKEZİ HEDEFLERİ
Hastane enfeksiyonlarından korunmak için el hiyeninin 5 endikasyon ilkesine göre yapılması amaçlanmaktadır. 5 endikasyon; hasta temas öncesi, hasta temas sonrası, aseptik işlemlerden önce, vücut sıvılarıyla temas sonrası ve hasta çevresiyle temas sonrasını kapsamaktadır. Tıp merkezimiz el hijyeni uyum oranı için hedef değer %80 olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte alt göstergeler bazında da (5 endikasyon bazında, meslek gruplarına göre ve bölüm bazında) analizler yapılmakta ve hedef değerin yakalanması amaçlanmaktadır.
SÜREKLİ İYİLEŞTİRME STRATEJİSİ
El hijyenine uyumun geliştirilmesine yönelik etkin stratejilerin belirlenmesi ve uygulanması çok önemlidir. Tıp merkezimizce kullanılan kullanılan stratejiler;
1.Eğitim: El hijyeninin önemi, el hijyeni endikasyonları, el hijyeni sağlama yöntemleri ve uygulama, eldiven kullanımı ile ilgili kurallar, el antiseptikleri ile ilgili genel bilgiler, ‘’El Hijyeni İçin 5 Endikasyon’’, alkol bazlı el antiseptikleri ile ilgili alınması gereken güvenlik önlemleri hakkında çalışanlara eğitimler yapılmaktadır.
Eğitimler; meslek grupları ve bölümlere, çalışanların bilgi ve davranış düzeylerine göre yıllık olarak planlanır. İşe yeni başlayan çalışanlara genel oryantasyon programı içinde el hijyeni eğitimi yapılır.
2. Denetleme ve Geri Bildirim: Sahada yapılan el hijyeni uyum gözlemleri ve geri bildirimler sonucunda tespit edilen uygunsuzluklara yönelik alınan önlemler el hijyeninin sürekliliğinin sağlanması için önemlidir.
3. Hatırlatıcıların Kullanılması: İletişim ağı üzerinden çalışanlara el hijyeni ile ilgili mesaj atılıyor ve sağlık bakım alanlarında el hijyeni karikatürleri asılıdır.
4. El hijyeni Uyumunun Değerlendirilmesi:
Hedeflerin belirlenmesi: Hastane el hijyeni uyumuna yönelik hedef değer belirler ve bu değeri yakalamaya çalışır. (Tıp merkezimiz için hedef değer %80’dir.)
Performansın ölçülmesi: Tıp merkezinin ilgili birimlerinde el hijyeni uyum oranı EL HİJYENİ UYUMU VERİ TOPLAMA FORMU ile 5 endikasyon kuralına göre gözlem yapılarak ölçülür.
Sonuçların değerlendirilmesi: 5 endikasyon bazında, servis bazında ve meslek bazında ölçümler analiz edilir. El hijyeni uyum oranı; 3 aylık raporları, yönetim, EKK ve ilgili çalışanlar ile paylaşılmaktadır.
İyileştirme: tespit edilen olumsuzluklara yönelik iyileştirme faaliyetleri planlanır ve uygulanır. Uygulanan müdahalelerinin kısa ve uzun vadeli etkilerinin değerlendirilerek sürekli iyileştirme sağlanmaya çalışılır
5. Anket uygulama: Çalışanların ” el hijyeni bilinci ve uygulama düzeyi ” ve “el hijyeni inanç ölçeği” ulusal ve uluslararası geçerliliği olan ölçekler ile yılda bir ölçülür. Ölçümler sonucuna göre iyileştirmeye yönelik gerekli
faaliyetler yapılır.
6.El hijyeni ürünlerinin kullanım miktarı: El hijyeni ürünlerinin kullanım miktarları takip edilir.3 Aylık analizleri yapılır ve sonuçlarına göre iyileştirmeye yönelik gerekli faaliyetler yapılır.
7. El hijyeni ekibi: El hijyeni koordinatörü ve ekip üyelerinden oluşmaktadır. El hijyeni ile ilgili çalışmalar, gözlemler ve uygulamalardan sorumludurlar.
YÖNETİCİLER VE ÇALIŞANLARIN EL HİJYENİYLE İLGİLİ TEMEL SORUMLULUKLARI
Sağlık çalışanları,
✓ Hastaya ve işleme uygun yöntemi belirleyerek el hijyenini sağlamalıdır
✓ El hijyeni ile ilgili tıp merkezinin oluşturduğu talimatlara göre hareket etmelidir.
✓ Verilen eğitimlere katılım sağlanmaldır.
✓ Sahada tespit ettikleri malzeme ve ekipman eksikliklerini yönetime iletmelidir.
Yöneticiler,
✓ El hijyeni stratejilerini ve hasta güvenlik kültürünü teşvik eden koşullar oluşturmalıdır
✓ Sağlık çalışanlarının el yıkama için güvenli ve sürekli su kullanabilecekleri lavabolara erişimleri sağlanmalıdır.
✓ Sağlık çalışanları için hasta bakım verdikleri ortamda kolayca erişebilecekleri alkol bazlı el hijyen ürünleri sağlanmalıdır.
✓ El hijyenine uyum kurumsal bir öncelik haline getirilmeli ve el hijyeniyle birlikte enfeksiyonu önlemeye ve kontrol altına almaya yönelik diğer aktivitelerde gerekli liderlik, finansal ve yönetsel destek sağlanmalıdır.
✓ El hijyeni eğitimi ve enfeksiyon kontrol eğitimleri planlanmalıdır.
✓ Alkol bazlı el hijyen ürünlerinin üretimi ve saklanması ulusal güvenlik talimatlarına ve yerel yasal düzenlemelere uygun olmalıdır.
✓ El hijyenine uyum analizleri yapılmalı tespit edilen eksikliklere yönelik iyileştirme faaliyetleri başlatılmalıdır.
EL HİJYENİ İLE İLGİLİ DOKÜMANLAR
El hijyeninin sağlanması konusunda hastanemizce kullanılan dokümanlar;
✓ Enfeksiyon Kontrolü Ve Önlenmesi Prosedürü,
✓ Enfeksiyon Kontrol Planı,
✓ El Hijyeni Prosedürü,
✓ İzolasyon Önlemleri Prosedürü ,
✓ EL Yıkama Talimatı,
✓ Eldiven Kullanma Talimatı’dır.
